Κάθε πολίτης τρίτης χώρας ή ανιθαγενής που βρίσκεται στα σημεία εισόδου ή εντός της ελληνικής επικράτειας έχει δικαίωμα υποβολής αίτησης διεθνούς προστασίας (ασύλου).

Αιτούντες άσυλο ή διεθνούς προστασίας είναι οι πολίτες τρίτης χώρας ή ανιθαγενείς, οι οποίοι καταθέτουν αίτηση με την οποία ζητούν την (διεθνή) προστασίας από το Ελληνικό κράτος, οπότε και εφόσον εξετασθεί η σχετική αίτησή του από τις αρμόδιες Ελληνικές Αρχές εφόσον συντρέχουν αντικειμενικοί λόγοι που το δικαιολογούν, θέτουν στον αιτούντα καθεστώς πρόσφυγα και το καθεστώς επικουρικής προστασίας.

Συγκεκριμένα, το καθεστώς πρόσφυγα χορηγείται σε κάθε άτομο που εξαναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα καταγωγής ή, σε περίπτωση ανιθαγενούς, τη χώρα προηγούμενης συνήθους διαμονής του, και δεν μπορεί ή δεν επιθυμεί να επιστρέψει σ’ αυτήν γιατί έχει βάσιμο φόβο δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, πολιτικών πεποιθήσεων ή συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα.

Ενώ, το καθεστώς επικουρικής προστασίας χορηγείται σε κάθε άτομο που δεν πληροί τις ανωτέρω προϋποθέσεις για να αναγνωριστεί ως πρόσφυγας, αλλά στο πρόσωπό του συντρέχουν ουσιώδεις λόγοι από τους οποίους προκύπτει ότι κινδυνεύει να υποστεί σοβαρή βλάβη στη χώρα καταγωγής ή προηγούμενης συνήθους διαμονής του, ιδίως γιατί κινδυνεύει με θανατική ποινή ή εκτέλεση, με βασανιστήρια ή με απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση, ή διότι κινδυνεύει η ζωή ή η ακεραιότητά  του λόγω διεθνούς ή εσωτερικής ένοπλης σύρραξης.

Αιτούντες διεθνή προστασία θεωρούνται και οι πολίτες τρίτης χώρας ή ανιθαγενείς, οι οποίοι μεταφέρονται στην Ελλάδα από κράτος που εφαρμόζει τον Κανονισμό 604/2013 της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Δουβλίνο ΙΙΙ).

Σε περίπτωση, μάλιστα, που μαζί με τον αιτούντα βρίσκονται και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του (σύζυγος, τέκνα) στην Ελλάδα κατά τις ανωτέρω συνθήκες, μπορεί να υποβληθεί αίτηση και για αυτά ενώπιον των αρμόδιων Ελληνικών Αρχών.