Μία δικαιοπραξία μπορεί να συνίσταται σε μονομερή πράξη, ή σε σύμβαση- στην οποία συμβάλλονται κατ’ ελάχιστον τουλάχιστον δύο μέρη.

Μία δικαιοπραξία μονομερής για παράδειγμα μπορεί να αποτελέσει ένα πληρεξούσιο, ενώ μία σύμβαση μπορεί να φορά την πώληση ή τη μίσθωση ενός πράγματος.

Στην περίπτωση δε, των συμβάσεων το αντικείμενο συνίσταται στην συμφωνία των μερών να προβούν είτε από κοινού είτε εις εξ’ αυτών σε πράξη (π.χ. καταβολή χρηματικού ποσού, μεταβίβαση ακινήτου, επισκευή αυτοκινήτου), ή παράλειψη (π.χ. ο αποχωρών εταίρος αναλαμβάνει την υποχρέωση μη ανταγωνισμού στην ίδια περιοχή).

Έτσι, οι συμβάσεις μπορούν να διακριθούν σε διάφορες κατηγορίες, ανάλογα με το αντικείμενό τους, τον τρόπο σύναψής τους, τον χρόνο εκτέλεσής τους κ.λπ. Οι κυριότερες κατηγορίες συμβάσεων είναι οι εξής:

Συμβάσεις πώλησης: Οι συμβάσεις πώλησης ρυθμίζουν την πώληση ενός πράγματος, κινητού ή ακινήτου, έναντι συμφωνημένου χρηματικού ποσού, από έναν πωλητή σε έναν αγοραστή.

Συμβάσεις μίσθωσης: Οι συμβάσεις μίσθωσης ρυθμίζουν την παραχώρηση της χρήσης ενός πράγματος, κινητού η ακινήτου, έναντι συμφωνημένου χρηματικού ποσού από έναν εκμισθωτή σε έναν μισθωτή.

Συμβάσεις έργου: Οι συμβάσεις έργου ρυθμίζουν την εκτέλεση ενός έργου από έναν εργολάβο για λογαριασμό ενός εντολέα.

Συμβάσεις δανείου: Οι συμβάσεις δανείου ρυθμίζουν τα δάνεια, δηλαδή την  παραχώρηση από τον δανειστή στον δανειολήπτη της συνήθως χρημάτων ή άλλων αντικαταστατών πραγμάτων, με την υποχρέωση της επιστροφής τους  από τον τελευταίο (δανειολήπτη) μετά  την παρέλευση ορισμένου χρονικού διαστήματος.

Συμβάσεις δωρεάς: Οι συμβάσεις δωρεάς ρυθμίζουν τη μεταβίβαση ενός πράγματος, κινητού ή ακινήτου από έναν δωρητή σε έναν δωρεοδόχο χωρίς κάποιο  αντάλλαγμα.

Ωστόσο, τόσο κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων πριν την κατάρτιση της σύμβασης, όσο και κατά την κατάρτισή της, καθώς και μετά από αυτήν, μπορεί να ανακύψουν ζητήματα ως προς τους ειδικότερους όρους, τις συμφωνίες που αυτή περιλαμβάνει, με αποτέλεσμα να πρέπει να εξευρεθεί μία λύση, η οποία ανάλογα την περίπτωση να μπορεί να δοθεί είτε εξωδικαστικά (μέσω σχετικών διαπραγματεύσεων των μερών) είτε δικαστικά (μέσω αγωγής, αίτησης ασφαλιστικών μέτρων κλπ.).