Στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον, όπως έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, κυριαρχούν οι έννοιες του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών και της διαδικασίας της πτώχευσης, εργαλεία και διαδικασίες που υπόσχονται να βοηθήσουν τους οφειλέτες να ρυθμίσουν τις ληξιπρόθεσμές οφειλές τους.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός επιτρέπει τη ρύθμιση οφειλών τόσο προς το Δημόσιο όσο και τις τράπεζες ή τα funds, καθώς και τις εταιρίες διαχείρισης οφειλών, και αποτελεί μέρος του πτωχευτικού νόμου που τέθηκε σε ισχύ το 2021. Βασίζεται στην πρόταση ρύθμισης που προκύπτει από έναν αλγόριθμο, χωρίς, δηλαδή, την παρέμβαση των πιστωτών ή του ανθρώπινου παράγοντα και χωρίς να απαιτείται δικαστική επικύρωση.
Αίτηση για να ρυθμίσουν τα χρέη τους, κατά την ανωτέρω διαδικασία- μηχανισμό, μπορούν να υποβάλουν τόσο τα φυσικά όσο και τα νομικά πρόσωπα, ανεξαρτήτως τζίρου ή ύψους οφειλών. Μοναδική προϋπόθεση, το χρέος να είναι άνω των 10.000€.
Εκτός από όσους έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές είτε από δάνεια είτε από χρέη προς το Δημόσιο, στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορούν να υποβάλουν αίτηση και οφειλέτες με ενήμερα δάνεια, με την προϋπόθεση να έχουν υποστεί αποδεδειγμένα μείωση του εισοδήματός τους τουλάχιστον κατά 20%. Να σημειωθεί, ωστόσο, ότι η υποχρέωση αυτή (περί μείωσης εισοδήματος) ισχύει ακόμα και όταν κάποιος έχει ενήμερο το δάνειό του έναντι κάποιας τράπεζας, ενώ μπορεί να εκκρεμούν εκτός ρύθμισης οφειλές του έναντι του Δημοσίου.
Παράλληλα, πτωχευτική ικανότητα έχουν τα φυσικά πρόσωπα δηλαδή δημόσιοι υπάλληλοι, ιδιωτικοί υπάλληλοι, συνταξιούχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες που βρίσκονται σε παύση πληρωμών. Δηλαδή, γενικά δεν εξυπηρετούν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις έναντι του Δημόσιου, ή φορέα κοινωνικής ασφάλισης, ή τράπεζας τουλάχιστον για περίοδο 6 μηνών. Οπότε και προκειμένου να ρυθμιστούν οι οφειλές του εκάστοτε προσώπου που φέρει πτωχευτική ικανότητα, μπορεί είτε ο ίδιος (οφειλέτης) είτε κάποιος δανειστής του να απευθυνθεί στο αρμόδιο Πολυμελές Πρωτοδικείο του τόπο κατοικίας του (οφειλέτη), ενώ εφόσον πρόκειται και για μικρού αντικείμενου πτωχεύσεις το Ειρηνοδικείο του τόπου κατοικίας του οφειλέτη.
Το κυριότερο αποτέλεσμα της πτώχευσης είναι ότι ο οφειλέτης απεκδύεται της περιουσίας του, κινητής και ακίνητης, πλην των αντικειμένων που θεωρούνται απολύτως αναγκαία για την διαβίωση του και για την εκτέλεση της εργασίας του. Επίσης, υφίσταται δημοσιότητα για τον πτωχό, αφού τα στοιχεία του καταχωρούνται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας και στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο. Βέβαια, την ίδια στιγμή η περιουσία που τυχόν προκύψει μετά την κήρυξη της πτώχευσης δεν κινδυνεύει, οπότε το εισόδημα και η περιουσία που θα αποκτήσει ο πτωχός μετά την πτώχευση δεν ρευστοποιείται.
Συμπερασματικά, ο δρόμος του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών θα ήταν πιο ωφέλιμο μέσο για έναν οφειλέτη που επιθυμεί να προστατεύσει την περιουσία του και να ενταχθεί σε ένα πλαίσιο δόσεων για αρκετά χρόνια, χωρίς όμως να υφίσταται σημαντικό κούρεμα οφειλών ή μείωση επιτοκίων, ενώ η πτωχευτική διαδικασία απευθύνεται σε οφειλέτες που έχουν υπέρογκα χρέη τα οποία δύνανται να αποσβεστούν μέσω της περιουσίας του, ώστε να απαλλαχθούν από τα δυσβάστακτα χρέη τους.
