Κατά τη σύσταση μίας εταιρίας- επιχείρησης ανακύπτει πρωτίστως το ερώτημα ‘ποια είναι η καταλληλότερη νομική μορφή’ που αυτή πρέπει να έχει. Προκειμένου δε, να προσδιορισθεί ως ‘κατάλληλη’ η μορφή μίας επιχείρησης θα πρέπει να ληφθούν υπόψη πρωτίστως το αντικείμενο- είδος επιχειρηματικής της δραστηριότητας, η σύνθεσή της (είναι μονοπρόσωπη, συμμετέχουν περισσότερα του ενός μέλη), και το μέγεθος της επένδυσης που επίκειται να πραγματοποιηθεί. Οι συνηθέστερες μορφές επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι οι εξής:
- Ατομική επιχείρηση:
Ιδρύεται και διοικείται από ένα άτομο, το οποίο λαμβάνει όλες τις αποφάσεις που την αφορούν, την εκπροσωπεί, και ευθύνεται για αυτήν στο σύνολό της. Για την ίδρυση της δεν απαιτείται κάποια συμβολαιογραφική πράξη. Αρκεί η διεκπεραίωση των απαιτούμενων ενεργειών στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. και εφόσον απαιτείται και στο Γ.Ε.ΜΗ.
- Ομόρρυθμη Εταιρία (ΟΕ):
Για τη σύσταση της απαιτούνται τουλάχιστον δύο (2) μέλη, τα οποία μπορούν είτε από κοινού είτε ξεχωριστά να την διοικούν και να την εκπροσωπούν, φέροντας όμως έκαστο μέλος ευθύνη για αυτήν απεριόριστα και εις ολόκληρον.
Για την ίδρυσή της απαιτείται η σύνταξη και θεώρηση καταστατικού, και η διεκπεραίωση των απαιτούμενων ενεργειών ενώπιον της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. και του Γ.Ε.ΜΗ.
- Ετερρόρυθμη Εταιρία (ΕΕ):
Για τη σύστασή της απαιτούνται τουλάχιστον δύο (2) μέλη, εκ των οποίων το ένα θα τυγχάνει ομόρρυθμος εταίρος και θα ευθύνεται απεριόριστα και εις ολόκληρον για αυτήν, και το ένα θα τυγχάνει ετερόρρυθμος εταίρος και θα ευθύνεται μέχρι το ποσό της συμμετοχής του σε αυτήν
Για την ίδρυσή της απαιτείται η σύνταξη και θεώρηση καταστατικού, και η διεκπεραίωση των απαιτούμενων ενεργειών ενώπιον της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. και του Γ.Ε.ΜΗ.
- Εταιρία Περιορισμένης Ευθύνης (ΕΠΕ) (Μονοπρόσωπη ή Πολυμελής):
Η σύστασή της μπορεί να πραγμτοποιηθεί από ένα ή περισσότερα πρόσωπα. Έτσι μπορεί να είναι μονοπρόσωπη ή και πολυμελής στη σύνθεσή της. Ως κεφαλαιουχική εταιρία, η βασική ευθύνη ανήκει κατά πρώτο λόγο στο νομικό πρόσωπο της εταιρίας.
Για την ίδρυσή της απαιτείται η σύνταξη και θεώρηση καταστατικού, και η διεκπεραίωση των απαιτούμενων ενεργειών ενώπιον της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. και του Γ.Ε.ΜΗ.
- Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρία (Ι.Κ.Ε.) (Μονοπρόσωπη ή Πολυμελής):
Για τη σύστασή της δεν τίθεται κάποιος αριθμητικός περιορισμός ως προς τα μέλη της. Έτσι μπορεί να είναι μονοπρόσωπη ή και πολυμελής στη σύνθεσή της. Ενώ περαιτέρω δεν απαιτείται κάποιο ελάχιστο ποσό κεφαλαίου προκειμένου να συσταθεί. Για την ακρίβεια μπορεί να συσταθεί ακόμη και με ελάχιστο κεφάλαιο μόλις 1,00€.
Ως κεφαλαιουχική εταιρία, η βασική ευθύνη ανήκει κατά πρώτο λόγο στο νομικό πρόσωπο της εταιρίας.
Για την ίδρυσή της απαιτείται η σύνταξη και θεώρηση καταστατικού, και η διεκπεραίωση των απαιτούμενων ενεργειών ενώπιον της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. και του Γ.Ε.ΜΗ.
- Ανώνυμη Εταιρία (ΑΕ) (Μονοπρόσωπη ή Πολυμελής):
Η σύστασή της μπορεί να πραγματοποιηθεί από έναν ή περισσότερα άτομα. Έτσι, μπορεί να είναι μονοπρόσωπη ή και πολυμελής στη σύνθεσή της. Ενώ περαιτέρω δεν απαιτείται κάποιο ελάχιστο ποσό κεφαλαίου προκειμένου να συσταθεί. Για την ακρίβεια μπορεί να συσταθεί ακόμη και με ελάχιστο κεφάλαιο μόλις 1,00€.
Ως κεφαλαιουχική εταιρία, η βασική ευθύνη ανήκει κατά πρώτο λόγο στο νομικό πρόσωπο της εταιρίας.
Για την ίδρυσή της απαιτείται η σύνταξη και θεώρηση καταστατικού, και η διεκπεραίωση των απαιτούμενων ενεργειών ενώπιον της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. και του Γ.Ε.ΜΗ.
- Αστική εταιρία:
Η σύστασή της μπορεί να πραγματοποιηθεί από δύο (2) ή περισσότερα πρόσωπα, τα οποία μπορούν είτε από κοινού είτε ξεχωριστά να την διοικούν και να την εκπροσωπούν, φέροντας έκαστο μέλος ευθύνη για αυτήν κατά το ποσοστό συμμετοχής του.
Ο σκοπός της μπορεί να είναι όχι μόνο εμπορικός, αλλά και μη, όπως π.χ. φιλανθρωπικός κλπ.
Για την ίδρυσή της απαιτείται η σύνταξη και θεώρηση καταστατικού, και η διεκπεραίωση των απαιτούμενων ενεργειών ενώπιον της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. και του Γ.Ε.ΜΗ (εφόσον απαιτείται).
Ανάλογα δε, με το είδος- ‘μορφή’ που θα λάβει μία επιχείρηση διαφέρουν και οι συνακόλουθες υποχρεώσεις και δικαιώματα του/των προσώπου/-ων που τη συγκροτεί/-ούν. Έτσι για παράδειγμα, άλλη φορολογική αντιμετώπιση έχει μία ατομική επιχείρηση που λειτουργεί υπό την διεύθυνση ενός φυσικού προσώπου, και άλλη μία Ι.Κ.Ε. στην οποία μετέχουν περισσότερα του ενός μέλη.
Επίσης, άλλη είναι η αντιμετώπιση από άποψης κοινωνικής ασφάλισης κάποιου που διατηρεί μία μονοπρόσωπη Ι.Κ.Ε. ή Α.Ε. και άλλη εκείνου που είναι απλά μέτοχος σε μία οποιαδήποτε Ι.Κ.Ε. ή Α.Ε.
Επομένως, κατά τη σύσταση μίας επιχείρησης, ιδίως δε, πολυμελούς απαιτείται ένας εκτεταμένος έλεγχος των σκοπών που επιθυμεί να εξυπηρετεί, του μεγέθους των επενδύσεων που θέλει να πραγματοποιήσει, του είδους και μεγέθους των εισφορών που θα καταβληθούν για τη σύστασή της (π.χ. εισφορά σε χρήμα, σε είδος κλπ. και τι ύψους), και ακολούθως να συνταχθεί ένα πλήρες και λεπτομερές καταστατικό και ακολούθως να διεκπεραιωθούν οι απαιτούμενες ενέργειες ενώπιον της αρμόδιας Δ.Ο.Υ., του e- ΕΦΚΑ, του Γ.Ε.ΜΗ. (όπου απαιτείται).
Εάν δε, μεταγενεστέρως μεταβληθούν οι σκοποί, η διάρκεια, οι άλλοι ουσιώδεις όροι για τη λειτουργία της επιχείρησης, και συνεπώς θα χρήζει τροποποιήσεως το καταστατικό της, η τροποποίηση αυτή θα πρέπει να γίνει με περισσή επιμέλεια και να ακολουθήσουν οι απαιτούμενες ενέργειες δημοσιότητας όπου απαιτείται.
